Tóc Dài Mấy Lạng - Truyện Ngôn Tình Siêu Hay | Nghe Là Mê

Tóc dài mấy lạng

Truyện ngắn của Dạ Ngân

Đang rảo chân ra chỗ nhà gửi xe, em bỗng đứng khựng lại vì một tiếng rao. “Ai tóc dài bán…đ..ơ..i!”, rõ ràng có một phụ nữ đang đi tìm mua tóc bằng xe đạp, tiếng rao văng vẳng, lẩn khuất như trong một trò ú tim kỳ quặc. Trưa hè Hà Nội, buổi trưa giữa những đoạn phố miên man bê tông cơi nới, buổi trưa thị thành vắng vẻ một cách lười nhác, tiếng rao lanh lảnh và bất thần đến mức em muốn nghẹt thở. Em nhìn quanh cố đợi, em đợi một người chưa quen biết, em đợi một thân phận chắc chắn là dân tỉnh lẻ trôi nổi, em đợi để hỏi về cái nghề vô hại nhưng thê thiết, rợn người.

Em đứng dưới một tán bàng dễ chịu. Hà Nội quả là nhiều cây xanh cho dân kiếm sống vỉa hè. Tiếng rao vẫn khi gần khi xa trong ngõ ngách nào đó. Em thật sự không biết mình muốn gì, chỉ biết là mình bàng hoàng và tò mò quá đỗi. Quả là phong phú cái gọi là dịch vụ cho nhu cầu của con người, quả là đáng khâm phục cho một tiếng rao mua tóc quả cảm giữa trưa nắng khật khừ. Giả dụ em bị đẩy vào sát chân tường, giả dụ em không còn lối thoát nào nữa, giả dụ em đang ở bên miệng vực thì em có dám làm cái nghề mua bán tóc dạo như cô nàng nào đó em chưa biết mặt đây không? Ông bà mình từng nói, nếu lỡ trông lên rồi thì phải cố mà trông xuống, anh của em, đức ông chồng tài hoa phong tình của em, anh là người không gập cái cổ xuống được, anh cứ phải nhìn ngang nhìn ngửa rồi nhìn lên. Còn em, em đã biết nhìn vào chính bản thân mình và giờ thì em đang nhìn xuống đây. Em nhìn thấy những đoạn vỉa hè có nhiều người đàn ông quần đùi mốc thếch đứng ôm nhau trong mùa đông chờ có người đến nhặt đi làm công nhật; em nghe thấy người ta gọi “cho một cô miền tây đi” như thể ca ve là một món ăn trong thực đơn – những cô gái miền tây vựa lúa của Nam bộ chúng mình; em thấy một bà cụ bị cụp lưng mà vẫn đi buôn chè chai đồng nát nuôi cháu ăn học đại học. Em thấy nhiều, rất nhiều, từ khi rời ô tô và nhà lầu của anh, em thấy cuộc sống lúc nhúc người nghèo chứ không toàn là người giàu như anh vẫn sốt ruột nhìn lên khi so sánh anh và họ còn cách nhau bao xa.

Người phụ nữ làm nghề mua bán tóc dạo xuất hiện. Cô ta chống nắng bằng nón lá sùm sụp và áo ngoài vải thô ngả màu cháo lòng, một người tràn trạc tuổi em, lứa tuổi bắt đầu thấm thía nỗi niềm miếng cơm manh áo. Vừa khấp khởi phóng thẳng tới chỗ em, cô nàng còn lanh lảnh rao tiếp, như để biểu diễn. Em có bộ tóc dày buộc túm đuôi ngựa dưới vành lưỡi trai rộng bản, bộ tóc đã làm anh lăn chiêng ngay từ phút đầu, bộ tóc từng được anh mân mê ve vuốt và đã một lần nói vui “Có ai gạ mua em như cái tay triệu phú trong phim Lời đề nghị khiếm nhã, em có chịu bán để lấy tiền cho anh làm ăn không?” Buổi trưa xa xôi này, buổi trưa nhể nhại tiếng rao kỳ quặc này, em bỗng thấy mình dù sao cũng còn may mắn hơn rất nhiều người. “Tóc bán à chị? Bán tóc em mua kiếm chút đi chị!” Cô nàng hỏi, thản nhiên như người ta gạ mua một con chó hay một cân sách báo cũ. Bình thường, nếu bị gạ gẫm đường đột vậy chắc em sẽ rất bực mình, có thể còn mắng lại một câu. Nhưng em cũng đang lăn lộn vỉa hè, em cũng đang trôi nổi, em chỉ hơn họ một bước là không phải đạp xe vòng vòng rao mua rao bán, quan trọng là em đã dễ thổn thức hơn nhiều từ khi bứt ra khỏi cái quỹ đạo tình yêu trịch thượng của anh. Em lắc đầu từ chối cô ta. “Eo ơi, tóc chị dày thật, mượt thật, chắc được cân lắm đấy”. Hình như cô ta nói giọng Thanh Hoá, mà có thể là dân trung du Phú Thọ, không biết nữa. Em hỏi nhẹ nhàng: “Sao không vô các hiệu làm đầu mua tóc vụn cho đỡ phải phóng xe ngoài đường?” Cô nàng càng xởi lởi hơn: “Chị mình người Sài Gòn hở? Đi du lịch hay ra đây làm việc làm ăn?” Em lẩn tránh trả lời, em không thể tồng tộc kể rằng chồng tôi giàu lắm, chồng tôi giàu đến mức tôi phải mang con bỏ của chạy lấy người. Em từ tốn hỏi lại: “Tóc tiêu thụ mạnh lắm sao mà phải mua rong như mua chó hay mua đồng nát vậy, cô bạn?” Người phụ nữ xuống xe, đứng nhích vào bóng mát, lột nón ra quạt lấy quạt để: “Bọn em nghe dân me tóc nói hàng này bên Trung Quốc hút lắm. Mà họ chỉ mua tóc dài thôi. Thế bà chị Sài Gòn chưa từng nghe nói đến mua tóc với me tóc à? Ngoài này người ta gọi đầu nậu máu là me máu còn dân sỉ tóc là me tóc. Bọn em truyền nhau những biệt hiệu ấy đấy!” Em thấy mình đang rơi, rơi thật, rơi thẳng từ lưng chừng xuống mặt đất đầy những điều bất ngờ khủng khiếp. Em nhìn chiếc khăn lụa cũ trên đầu khi cô ta lột nón ra, em ngạc nhiên và những muốn lật tẩy: “Làm nghề tóc dạo mà tóc mình vẫn dài thòn vậy, mua bán làm sao?” Cô nàng cười cười, tháo khăn cho mái tóc được tự do buông dài trước mặt em: “Tóc em cũng tươi như tóc chị, chị nhỉ? Em tặc lưỡi với chồng, thôi, xén phứa đi cho nó nhẹ nhàng mà mình cũng dễ ăn nói. Dưng mà anh ấy tiếc mãi, bảo cố nuôi dài tới gót, lúc ấy cắt nửa bán còn nửa vẫn cứ là tóc dài. Đúng là cái ông dở hơi, chị nhỉ?” Em lẳng lặng bước đi, em hình dung được cảnh cơm cà rau muống của cô ta, có thể họ cùng bồng chống nhau từ quê ra trọ ở đâu đó ngoại thành và đêm đêm vợ chồng có nhau, cũng có thể cô ta ra Hà Nội một mình thỉnh thoảng mang tiền về giúp chồng nuôi con và được anh ta xối nước giếng cho mà gội tóc. Có thể cô ta từng có tên trong danh sách cộng tác viên của những tay me máu, có thể, mua bán tóc và bán máu, có thể, dưng mà, dưng mà - nói theo ngôn ngữ của cô ta - dưng mà cô ta có một ông chồng không trịch thượng, không xem vợ như Ô-sin, không nhỏ giọt tiền với vợ còn với mình thì… Em chạnh nghĩ trong khi cắm cúi bước từ căn gác nhà trọ ra chỗ gửi xe. “Me máu” để chỉ những người thu nạp đội quân chuyên cung cấp máu cho các bệnh viện, “me tóc” chỉ những người thu gom tóc xuất khẩu, còn những tay chuyên gom người để môi giới cho đàn ông Đài Loan thì gọi là me gì, hở anh?

2.

Trưa mùa hè, quán bánh xèo của em thường vắng vẻ. Chỉ lúc chiều tối thì quán mới bắt đầu đông nhờ có bia tươi bán kèm. Hồi trước cả anh và em đều tưởng những đoạn vỉa hè của các điểm quán xá hạng trung đất Sài Gòn mới làm cho người ta có cảm giác ngớp vì ăn và nhậu. Hà Nội cũng vậy, đàn ông con trai Hà Nội mê bia hơi vỉa hè gần bằng với mê bóng đá. Và người ta đã đặt ở những điểm bia hơi ưu thế ngã ba ngã tư những cái ốt bán ca-pốt tự động phục vụ tận tình những ai có nhu cầu đi một mạch từ vỉa hè đến phòng lạnh nhà thổ. Hà Nội đã gần muốn bỏ qua Sài Gòn về mặt tiêu xài và buông thả.

Trong lúc gã phụ bàn của quán tiếp tục sơn phết thêm hai chữ gia truyền buồn cười lên tấm biển “Bánh xèo” màu vàng nghệ hấp dẫn trên vỉa hè trước cửa quán, em thường ngồi chểnh mảng gần bếp lò để nhìn sang bên kia đường. Em hay nhìn, đúng hơn là em hay ngắm một người đàn ông róc mía thuê cho một xe nước mía có một bà chủ mập ú, dữ dằn. Có cơ hội là em nhìn. Anh ta xuất hiện trên vỉa hè bên ấy sau cái quán bánh xèo của em, có gì đâu một gã nhà quê kiếm sống, may mắn hơn những người trôi dạt cùng cảnh là có một công việc thường xuyên như vậy để độ nhật. Gầy gầy, một cái cây tồn tại khô cằn, khó nhọc, một cái đầu chăm chỉ, nhẫn nại và suốt ngày nhìn xuống, nhìn vào một chỗ duy nhất là cây mía, một cánh tay thoăn thoắt, nhịp nhàng, thiện nghệ với cái dao mảnh loang loáng lên xuống giờ này sang giờ khác như một vũ điệu khổ sai và điêu luyện. Cũng có lúc anh ta ngẫng lên, đó là lúc dừng lại và bước tới xốc một bó mía khác dựng bên gốc cây để quật nó nằm dài ra, chặt hai mối dây bằng hai nhát dao đầy cảm hứng nghệ sĩ rồi lại cầm lên từng cây mía róc dài từ trên xuống. Một người đàn ông lương thiện, vô cùng lương thiện, em nghĩ thế, một người đàn ông chân chỉ và nhiều tin cậy, em lại nghĩ thế. Em không khỏi so sánh, một người như vậy mà được ăn học như anh, ông chồng của em, thì sẽ thành đạt như thế nào, chắc chắn anh ta sẽ bước đi từ từ, chân đất rồi chân giày, anh ta sẽ sung sướng đưa cho vợ từng đồng kiếm được và tíu tít chồng vợ khi cùng nhau mua sắm một thứ gì. Chắc chắn em sẽ không phải ngửi áo anh ta để xem hôm nay chồng mình ngồi phòng karaoke ít hay nhiều, chắc chắn em sẽ không phải nói dối rằng tiền điện tháng này năm trăm rưỡi chứ không chỉ có bốn trăm như tháng trước đâu, chắc chắn em không phải vò hai tay lên mép quần nhăn nhăn cười cười “Anh ơi ngoài tiền học phí cho con còn tiền quà cáp cho cô giáo nữa, anh ơi!” Sống với một người như anh ta chắc chắn là thiếu thốn nhưng em sẽ là cô vợ tháo vát, chủ động, được tin và được yêu, đúng nghĩa.

Em vẫn không hiểu tại sao sự đời lại ra nông nỗi. Thời sinh viên đồng cam cộng khổ, anh học trên em hai khoá, anh dày dạn Sài Gòn hơn nên anh kiếm tiền bằng cách chạy bàn cho mấy quán ăn, em chắt bóp thu vén như một cô vợ thực thụ trong căn phòng chúng mình ở thuê để sống thử như bao nhiêu đôi khác giữa cái nơi nếu hai người dựa vào nhau vẫn hơn là chỉ có một mình bon chen học hành thiếu đói. Anh bắt đầu kết nối chỉ chọc đất đai nhà cửa, anh sành rượu sành hát sành nhậu ngay sau khi nhận được bằng, anh bảo thời này nó vậy, không đưa nhau ra quán sẽ không có bất kỳ mối quan hệ nào nếu như muốn cất cái đầu lên. Em có thai trước khi đám cưới, dù sao cũng đã có cưới xin cho mát lòng mát dạ hai bên gia đình ở quê, nhưng mà em không kiếm được việc với cái bụng bầu. Anh chặc lưỡi: “Mình sống theo kiểu Nhật, một người kiếm cơm là đủ, vợ chồng đều giỏi mặc sức mà ăn, lo gì!” Con trai ra đời, một đứa con trai đích tôn của họ anh ra đời. Anh bảo tiếp: “Không ai nuôi con bằng mẹ, nếu em đi làm thì tiền thuê Ô-sin với tiền thuốc cho con còn nhiều gấp mấy, thôi, ráng vài năm thế nào anh cũng nhà lầu xe hơi đổi đời cho em!”. Quả nhiên anh mua được một mảnh đất, chấm dứt cảnh dời đổi chỗ nọ chỗ kia khi chủ nhà cho thuê đổi ý, quả nhiên anh mua được một chiếc ô tô dù cũ nhưng cũng là xe riêng để anh ngẫng mặt với đời. Thời gian chớp mắt, con trai vào lớp một thì em phải chuẩn bị sinh đứa nữa theo hoạch định của anh, cái chính là em đã qua tuổi ba mươi, em đã thật sự tụt hậu với những cuộc thi công chức mà nếu xin việc ở đâu, em cũng phải đối đầu với nó. Em chặc lưỡi thường hơn, em an lòng nhưng em thấy mình sao chỉ còn thân với xác, mà cái thân xác ấy cũng trống rỗng, nhẹ tênh như là không có trọng lượng vậy.

Và rồi, rồi em thành kẻ ngửa tay quen thói, em không sao biết chồng mình đang làm gì đang ở đâu trong nhiều ngày liền, miền tây hay miền đông, hay đang ở đâu đó trong cái túi vĩ đại nhất nước có tên là Sài Gòn. Và rồi em nghe thấy anh là một trong những đường dây tổ chức người để gả bán cho đàn ông đảo quốc Taiwan, em đã linh cảm từ lâu, em chỉ biết những hành tung làm ăn của chồng qua linh cảm. Và rồi một hôm em nghe thấy anh nói chuyện một cách bí mật bằng mobile với ai đó trong toa-lét, em bắt gặp những giây phút anh thừ người thở ra, em thấy anh bắt đầu không trọng lượng, như em. Và rồi một cú điện thoại gặp đích danh em, một giọng nói trong trẻo nhờ trẻ trung hơn em, một giọng nói tự tin đến mức dõng dạc, một lời đề nghị thật khiếm nhã không phải gạ mua em để chúng mình có tiền làm vốn như anh từng đùa khi vận mình vào nhân vật "bán vợ một đêm" trong phim Mỹ. Cú điện thoại ấy, phải, ấy là cú điện thoại đánh tiếng rằng cô ta đã có nhà, đã có thai và như vậy là sẽ có anh, vĩnh viễn! Anh không cần đi nhà thổ như em từng lo âu căn dặn, thậm chí từng thủ sẵn vào ví anh những chiếc ca-pốt loại xịn phòng khi “cơ nhỡ”, anh không dại dột một cách bình dân như vậy vì anh trí lự hơn, anh xứng đáng là anh từ nhiều năm trước, khi còn là chàng sinh viên chân không bén đất - niềm tự hào một thời của em - anh đã tìm ra, cuối cùng anh đã tìm ra một cô ả để bao giống như những người anh vẫn kết nối ở quán xá. Và rồi anh đã không thoát ra được trong cái lưới của chính mình.

Em không tha thứ, em không dễ dàng tha thứ vì chính em cũng đang muốn thoát ra. Em đã tạo điều kiện cho anh dễ tung hoành hơn bằng cách giắt lưng một số tiền ít ỏi nói dối chồng từ các khoản chi tiêu cho cái nhà lầu và cái phận vợ gần như Ô-sin cho ông chủ, em đã mang con ra Hà Nội như bao người đang đổ ngược ra đây thi thố, mua bán, kiếm chác ở cái nơi chắc chắn nhiều người giàu hơn đất Sài Gòn. Em sẵn sàng bưng bê phụng sự khách hàng, em thấy mình được chính là mình, không thụ động, không ăn theo, không cầu xin, nghi ngờ, uốn éo, lồng lộn. Nhưng mà em vẫn nhớ anh, không phải vì con nó luôn tìm cách giấu em để bấm điện thoại đường dài cho anh mà vì em nhớ cái thời sinh viên cơ cực của chúng mình, em nhớ những giây phút thanh bình khi em a tòng với anh rằng mình sống theo kiểu chồng đi làm vợ cơm ngon canh ngọt và có thể cúi xuống tháo giày cho chồng, khi cần, em nhớ tất cả và em cũng uất hận tất cả, từ anh.

3.

Một buổi trưa, em bỗng nhìn thấy cô nàng mua tóc dạo ngồi thảnh thơi trên một chiếc ghế thấp của xe nước mía bên kia đường. Mái tóc dài không còn, nó bị xén thẳng tay, nó chỉ chấm ót và đang được cô ta lùa mấy ngón tay thư giãn vào khi đong đưa chuyện trò gì đó với cái anh đàn ông róc mía. Sao họ biết nhau mà kết bạn vậy kìa? Hay thật, vỉa hè Hà Nội như mạng nhện nhưng nó cũng chỉ là loanh quanh, chật chội, không vậy sao cô nàng tóc dạo kia lại tìm ra cái anh chân chỉ thiện nghệ ấy mà bắt quen? Cô ta không nhìn thấy em trong cái quán bánh xèo xa xỉ với cô không chỉ vì nó là món ăn lạ lẫm. Nhưng bọn em như thể là bạn nhau sau mấy lần chạm mặt nhau chỗ khu phố em và con đang ở trọ. Lần ấy cô ta níu em như thể cầu cứu, hớt hãi chỉ vào một người đàn ông già cả đang thập thò trước cánh cổng sắt màu ghi: “Chị ơi, chị có quen ông ấy không? Sao ông hay đón đường em giác trưa bảo vào nhà ông nhận làm con nuôi cho đỡ vất?” Em không biết gì nhiều, chỉ nghe lối phố bảo ông là một giáo sư độc thân lẩn thẩn hay quét đường vào những lúc trưa chiều, tuỳ thích. Em chỉ căn dặn cô nàng rằng họ nuôi thì họ có thể thịt, đừng dại mà chui đầu vào chuồng, nghe chưa! Lần nữa cô nàng lại chặn đường em khoe mình đã bán tóc, tóc chứ đâu phải răng đúng không, mình còn trẻ khoẻ thì tóc sẽ nhanh ra, sẽ lại có tóc dài, đúng không? Em đã lắc đầu từ chối lời gạ khéo, cái chính là em thấy mình nhiều sinh lực hơn khi mái tóc vẫn tràn lưng sau khi tắm gội sạch sẽ cái mùi than củi mỡ dầu một ngày đứng quán.

Cái kiểu cô nàng thành viên của dân me tóc ngồi một cách tình tứ với anh chàng róc mía làm cho em thấy vui và thầm tán thưởng. Em sai cô bé phụ bếp sang đường báo với cô ta rằng em muốn mời cô ta một dĩa bánh. Cô nàng có vẻ ngạc nhiên rồi bước vội sang khi nhìn thấy em. “Chị mở quán chỗ này sao? Em không ăn uống gì đâu, giá chị gọi sang bán tóc chắc em cảm động hơn!”. Lại gạ tóc, cái tóc và cái răng, em đâu đã đến mức như Phăng-tin mà phải bán tóc để lấy tiền nuôi con hở anh? Miệng nói vậy nhưng cô nàng vẫn ngồi xuống một chiếc bàn, hồn nhiên chờ em khao bánh. “Eo ơi, chị ngồi đối diện với nhà em mỗi ngày mà em nào biết! Đấy, cái ông lầm lì suốt ngày múa với lũ mía là nhà em đấy”. Vậy sao, sao em không nghĩ ra từ đầu, sao em không nghĩ họ là một đôi, một đôi xứng đáng, một đôi lý tưởng nếu tin rằng hạnh phúc đâu cần cái gì cao xa cho lắm. Cô nàng xin trà đá chứ không cần nước ngọt, cô nàng ăn một cách dò dẫm như mọi người miền này khi động đến các thứ món lạ miền trong. Cô nàng lại tít mắt nhắc đến chồng, bảo hay là chị cho em gọi anh ấy sang thử nhá, nhưng thôi, “lão ấy nghiêm lắm không dễ mời đâu”, cuối cùng lại gạ: “Hay chị giúp em, chị nhận em vào làm phụ bàn phụ bếp gì đấy cho đỡ vất mà vợ chồng lúc nào cũng được thấy nhau?” Em lắc đầu cười, chỉ vào hai người phụ việc của mình, họ cũng cần cơm áo như cô và chồng của cô ta, em mà thải họ thì lại có người đi mua bán rong và lại ngồi xổm vỉa hè chờ người đến nhặt đi làm công nhật.

Buổi tối em phóng xe máy như bay để về với con, lần nào chị giúp việc cũng lào thào “Ló ngồi ló ngáp mãi rồi mới chịu nên giường, lói mẹ không sắm xe hơi thì con trốn nên tàu về với ba đừng có mà kiếm!”. Dọc đường em nghĩ, em sẽ gọi cô nàng tóc dạo đến, em sẽ xén phứa mái tóc tội nợ này cho đỡ cực trong mùa hè. Em không cần tiền bán tóc nhưng cắt nó đi là thật sự chia tay một quãng đời, chia tay một chặng đường, chia tay với một giai đoạn. Chắc em sẽ thấy nhẹ hơn khi không còn có nó, lúc này.

Dọc đường, ở đoạn Tô Lịch rẽ vào chỗ trọ, em thấy người ta bu đen một vạt bờ kè, xe cảnh sát hú còi dựng dậy cả phố khuya. Em dừng lại, thì ra vừa có một cậu nhỏ ăn cắp xe đạp bị đuổi dồn đã nhảy bừa xuống sông Tô Lịch và chắc chắn đã chết chìm trong nước cống. Thật không sao hiểu nổi, giữa việc bị bắt về đồn với việc chết vì nước cống sao cậu ta không chọn giải pháp nhẹ hơn, nhưng với một người ăn cắp xe đạp thì rượt đuổi vây ráp vậy liệu có quá đáng lắm không? Em xuống xe dắt bộ một đoạn dài để nghĩ, em nghĩ mình có nên bán tóc không, em nghĩ em bỏ lửng anh và mang con chạy đi như vậy liệu có quá đáng lắm không? Em nghĩ, nghĩ mãi mà vẫn thấy kỳ lạ, với những người như em thì nỗi trần ai là lựa chọn chứ không phải là miếng cơm hay manh áo, như cái cô tóc dạo hồn nhiên kia, có lẽ là vậy, đúng không anh?

Kim Giang tháng 12/2005